Τις πιθανές επιπτώσεις της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν στο διεθνές εμπόριο και στην παγκόσμια οικονομία αναλύει το τμήμα Διεθνών Σχέσεων της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) σε μελέτη με τίτλο «Σύρραξη στην Μέση Ανατολή: Επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία».
Σύμφωνα με την ανάλυση, η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί μία νέα περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, με πιθανές συνέπειες για τις ενεργειακές αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην περιοχή του Περσικού Κόλπου καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται κατά μέσο όρο περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου -περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως- καθώς και περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Τυχόν διαταραχές στην ναυσιπλοΐα της περιοχής θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άνοδο των τιμών ενέργειας, αύξηση του κόστους μεταφοράς και επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου.
Ήδη καταγράφονται επιπτώσεις στην ναυτιλία, με περιορισμούς στην ασφαλιστική κάλυψη πολεμικού κινδύνου και σημαντική αύξηση των ασφαλίστρων, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνουν περίπου στο 3% της αξίας του πλοίου, από περίπου 0,25% προηγουμένως. Παράλληλα, σημειώνονται καθυστερήσεις σε δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς LNG που παραμένουν αγκυροβολημένα στην περιοχή, καθώς και εκτροπές ή συσσωρευμένες καθυστερήσεις σε μέρος του παγκόσμιου στόλου πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Όπως σημειώνεται, αν και η παγκόσμια οικονομία σήμερα είναι λιγότερο εξαρτημένη από το πετρέλαιο σε σχέση με τη δεκαετία του 1970, η ισχυρή χρηματοπιστωτική διασύνδεση των οικονομιών και η εξάρτηση από τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν νέες μορφές ευαλωτότητας. Η έκταση των οικονομικών επιπτώσεων θα εξαρτηθεί, κυρίως, από την διάρκεια της σύγκρουσης.
Η ανάλυση της ΕΣΕΕ παρουσιάζει τρία βασικά σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης:
Στο πρώτο σενάριο, που αφορά μία σύντομη κρίση διάρκειας λίγων ημερών ή εβδομάδων, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες και κυρίως βραχυπρόθεσμες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Oxford Economics, μία μέτρια διαταραχή στις ενεργειακές ροές θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά περίπου 0,1 ποσοστιαία μονάδα και να αυξήσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη κατά περίπου 0,3-0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει παρατεταμένη ένταση χωρίς πλήρη αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Σε αυτήν την περίπτωση, επιθέσεις σε πλοία ή ενεργειακές υποδομές θα αυξήσουν τα ασφάλιστρα μεταφοράς και θα προκαλέσουν διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι πριν υποχωρήσουν σταδιακά.
Το τρίτο και πιο ακραίο σενάριο αφορά μία παρατεταμένη περιφερειακή σύγκρουση που θα επηρεάσει ουσιαστικά την ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Σε μία τέτοια εξέλιξη, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, προκαλώντας σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, αυξημένο πληθωρισμό και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις επιπτώσεις στο λιανικό εμπόριο. Όπως σημειώνεται, η άνοδος των τιμών ενέργειας και μεταφορών ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και διάθεσης προϊόντων, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Αυτές οι πιέσεις, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν κατανέμονται ισόρροπα, καθώς οι μεγαλύτερες αλυσίδες διαθέτουν μεγαλύτερη δυνατότητα απορρόφησης του κόστους και πιο ανθεκτικά δίκτυα προμηθειών, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις είναι πιο εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις των τιμών και της ζήτησης.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης δήλωσε: «Οι τελευταίες εκτιμήσεις για πολεμικές επιχειρήσεις που θα διαρκέσουν πάνω από έναν μήνα στην Μέση Ανατολή, οι αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου και οι αντιδράσεις των διεθνών αγορών υποδεικνύουν ότι η παγκόσμια οικονομία και το εμπόριο υφίστανται ήδη τις επιπτώσεις μίας παρατεταμένης έντασης στην Μέση Ανατολή, όπως περιγράφονται στην πληρέστατη ανάλυση του τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ, και όχι μίας σύντομης κρίσης όπως ελπίζαμε. Οι εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα και σημαντικά το κόστος ενέργειας και μεταφορών, να συμπιέσουν τα περιθώρια κέρδους των εμπορικών επιχειρήσεων και να επιβαρύνουν τις τελικές τιμές για τον καταναλωτή. Ήδη καταγράφονται οι πρώτες αυξήσεις στην τιμή των καυσίμων και των μεταφορών. Η ΕΣΕΕ παρακολουθεί στενά τα δεδομένα της αγοράς και σε συνεννόηση με την κυβέρνηση θα στηρίξουμε κάθε πρωτοβουλία που ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας, διασφαλίζει ομαλές ροές τροφοδοσίας και προστατεύει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Απαιτείται εγρήγορση, συντονισμός και ετοιμότητα για μέτρα ρευστότητας όταν και όπου χρειαστεί, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις που είναι, και κατά την ανάλυσή μας, οι πλέον ευάλωτες».
Πούτιν: Συνεχάρη τον Μ. Χαμενεΐ για την εκλογή του, επανέλαβε την "ακλόνητη στήριξη" της Μόσχας προς την Τεχεράνη
Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν συνεχάρη τον Μοζτάμπα Χαμενεΐ για την εκλογή του στην θέση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν.
Παράλληλα ο Πούτιν δήλωσε πεπεισμένος ότι ο Μοζτάμπα θα συνεχίσει το έργο του πατέρα του, του Αλί Χαμενεΐ ο όποιος σκοτώθηκε σε πλήγμα κατά την πρώτη ημέρα του πολέμου, «με τιμή» και θα ενώσει τον ιρανικό λαό «μπροστά στις σοβαρές δοκιμασίες».
Εξάλλου πρόσθεσε ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να στηρίζει το Ιράν, ενώ επεσήμανε ότι θέλει να επιβεβαιώσει την ακλόνητη υποστήριξη προς την Τεχεράνη και την αλληλεγγύη προς τους Ιρανούς φίλους μας, τονίζοντας ότι η Ρωσία ήταν και θα παραμείνει ένας αξιόπιστος εταίρος του Ιράν.
Κομισιόν: Οι χώρες της ΕΕ διαθέτουν επαρκή αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου
Τα κράτη μέλη της ΕΕ διαθέτουν επαρκή αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου παρά το γεγονός ότι έχουν διαταραχθεί οι εφοδιαστικές αλυσίδες λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Ανησυχούμε πολύ λιγότερο για την ασφάλεια του εφοδιασμού απ’ ό,τι για τις υψηλές τιμές ενέργειας», δήλωσε η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Άννα-Κάισα Ίτκονεν.
Σύμφωνα με την ίδια, όλες οι χώρες της ΕΕ διαθέτουν έκτακτα αποθέματα πετρελαίου που επαρκούν για 90 ημέρες.
«Οι χώρες μέλη πρέπει να ενημερώσουν την Κομισιόν εφόσον αποδεσμεύσουν τα αποθέματα αυτά. Εξ όσων γνωρίζουμε κανένα κράτος μέλος δεν το έχει πράξει μέχρι στιγμής», είπε.
Τα Εμιράτα δεν θα συμμετάσχουν "σε καμία επίθεση εναντίον του Ιράν" από το έδαφός τους
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα «δεν θα συμμετάσχουν σε καμία επίθεση» εναντίον του Ιράν από το έδαφός τους, διαβεβαίωσε ο πρεσβευτής των ΗΑΕ στην Γενεύη Τζαμάλ αλ Μουσαράκ, διαψεύδοντας εκ νέου ότι η χώρα του χρησιμοποιήθηκε ως βάση για επιθέσεις εναντίον της Τεχεράνης.
«Οι βάσεις μας δεν χρησιμοποιούνται για επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Ως Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν θα συμμετάσχουμε σε καμία επίθεση εναντίον του Ιράν από την επικράτειά μας και δεν θα εμπλακούμε», διαβεβαίωσε ο διπλωμάτης ενώπιον δημοσιογράφων στην Γενεύη, ενώ επισήμανε πως τα Εμιράτα βρέθηκαν στο στόχαστρο «απολύτως αδικαιολόγητων» επιθέσεων τις τελευταίες ημέρες.
Ο Ντ.Τραμπ εκτιμά πως ο πόλεμος στο Ιράν θα τελειώσει «αρκετά σύντομα»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε στις 9/3 την πεποίθησή του πως ο πόλεμος στο Ιράν «θα τελειώσει αρκετά σύντομα» μιλώντας σε εκδήλωση στο Μαϊάμι. «Θα έχουμε έναν πολύ πιο ασφαλή κόσμο μόλις τελειώσει. Και θα τελειώσει αρκετά σύντομα», τόνισε.
«Έχουμε ήδη κερδίσει από πολλές απόψεις, αλλά δεν έχουμε κερδίσει αρκετά, Προχωράμε πιο αποφασισμένοι από ποτέ για να πετύχουμε την τελική νίκη που θα τερματίσει αυτόν τον μακροχρόνιο κίνδυνο μια για πάντα», είπε ο αμερικανός πρόεδρος.
«Μαζί με τους ισραηλινούς συμμάχους μας, συντρίβουμε τον εχθρό», δήλωσε και υπεραμύνθηκε της απόφασης για την ανάληψη στρατιωτικής δράσης εναντίον του Ιράν. «Εντός μιας εβδομάδας θα μας είχαν επιτεθεί, 100%. Ήταν έτοιμοι. Είχαν όλους αυτούς τους πυραύλους, πολύ περισσότερους από όσους πίστευε κανείς. Θα εξαπέλυαν επιθέσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή και στο Ισραήλ. Κι αν είχαν πυρηνικό όπλο, θα το χρησιμοποιούσαν εναντίον του Ισραήλ», είπε.
Ιράν: Οι Φρουροί της Επανάστασης τονίζουν πως αυτοί «θα αποφασίσουν το τέλος του πολέμου»
Οι Φρουροί της Επανάστασης τόνισαν ότι αυτοί «θα αποφασίσουν το τέλος του πολέμου», απαντώντας στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που δήλωσε ότι η ένοπλη σύρραξη θα «τελειώσει σύντομα».
«Εμείς είμαστε αυτοί που θα αποφασίσουμε για το τέλος του πολέμου», είπε εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, σύμφωνα με ανακοινωθέν που αναμεταδόθηκε από ιρανικά ΜΜΕ. «Η εξίσωση και το μελλοντικό καθεστώς της περιοχής βρίσκεται πλέον στα χέρια των ενόπλων μας δυνάμεων. Δεν είναι οι αμερικανικές (ένοπλες) δυνάμεις αυτές που θα βάλουν τέλος στον πόλεμο», πρόσθεσε.