Του Γεώργιου Παρίση

Για χρόνια, το yachting αντιμετωπιζόταν ως ένας χώρος πολυτέλειας. Εμπειρίας. Ελευθερίας. Ένα περιβάλλον που αν το έβλεπες απ’ έξω έμοιαζε να λειτουργεί χωρίς ιδιαίτερες πιέσεις.

Σήμερα, αυτή η εικόνα αρχίζει να ξεθωριάζει. Όχι απότομα. Αλλά σταθερά.

Το yachting εξελίσσεται σε ένα σύστημα που πιέζεται από παντού: καιρός, τεχνολογία, ανθρώπινος παράγοντας, υποδομές που δεν ακολουθούν τον ρυθμό.

Και όταν αρχίζεις να τα βάζεις όλα αυτά μαζί, καταλαβαίνεις κάτι πολύ απλό: δεν μιλάμε   πια για έναν «άνετο» κλάδο αλλά για ένα σύστημα που λειτουργεί οριακά.

Σε αυτό το περιβάλλον, η επιτυχία δεν έχει να κάνει τόσο με το πόσο πολυτελές είναι ένα σκάφος αλλά με το πόσο καλά αντέχεις την πολυπλοκότητα.

 

Η Νέα Εξίσωση

 

Αν έπρεπε να το πούμε απλά (χωρίς πολλά λόγια) θα ήταν κάπως έτσι:

Yachting Performance = f (Crew Quality + Infrastructure Resilience + Risk Management)

Αυτή είναι η νέα εξίσωση.

Και το πρόβλημα με τις εξισώσεις είναι ότι δεν διαπραγματεύονται.

Μπορείς να έχεις το καλύτερο σκάφος αλλά αν ένα από τα τρία δεν δουλεύει, θα το πληρώσεις κάπου αλλού. Και συνήθως, θα το πληρώσεις τη στιγμή που δεν πρέπει.

Πυλώνας 1: Εκπαίδευση Πληρωμάτων ( Από δεξιότητες σε νοητική ετοιμότητα )

Ας ξεκινήσουμε από το πιο απλό και το πιο παρεξηγημένο… την εκπαίδευση.

Για χρόνια, την αντιμετωπίζαμε (και η πλειοψηφία ακόμη έτσι το αντιμετωπίζει ) σαν checklist: πιστοποιήσεις, σεμινάρια, ανανεώσεις.

Στην πράξη, όμως, τα περισσότερα συμβάντα δεν συμβαίνουν επειδή κάποιος δεν ήξερε τι να κάνει….συμβαίνουν επειδή: δεν πρόλαβε να το δει, δεν το αξιολόγησε σωστά, ή δίστασε τη λάθος στιγμή.

Δηλαδή, δεν είναι θέμα γνώσης και θέμα αντίληψης.

Σε ένα περιβάλλον όπου: το πλήρωμα αλλάζει συνεχώς, οι κουλτούρες διαφέρουν ,και η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από την εμπειρία ,ο ρόλος του πλοιάρχου αλλάζει.

Δεν είναι μόνο διαχειριστής…δεν είναι μόνο υπεύθυνος.

Είναι ο άνθρωπος που διαμορφώνει τον τρόπο που σκέφτεται το πλήρωμα. Και αυτό δεν γράφεται σε κανένα manual.

Πυλώνας 2: Υποδομές - Το αδύναμο σημείο ή το παρεξηγημένο πλεονέκτημα;

Η Ελλάδα κατηγορείται συχνά ότι υστερεί σε μαρίνες. Και ναι αν το δεις αριθμητικά, ισχύει….αλλά αν μείνεις εκεί, έχεις χάσει τη μισή εικόνα. Γιατί το ελληνικό yachting δεν χτίστηκε ποτέ πάνω στις μαρίνες.

1.Χτίστηκε πάνω στη διασπορά.

2.Στους όρμους.

3.Στα φυσικά ελεύθερα αγκυροβόλια.

4.Στην αίσθηση ότι μπορείς να πας σχεδόν παντού.

 

Αυτό δεν είναι αδυναμία.

 

Είναι ίσως το μεγαλύτερο συγκριτικό μας πλεονέκτημα. Και είναι ο λόγος που η Ελλάδα δεν είναι απλώς προορισμός….είναι εμπειρία.

 

Όμως εδώ αρχίζει το πρόβλημα

 

Όσο όλα είναι ήρεμα, το μοντέλο δουλεύει εξαιρετικά. Όταν όμως ο καιρός αλλάζει (πραγματικά αλλάζει το ίδιο μοντέλο και αρχίζει να πιέζεται. Τα τελευταία χρόνια το έχουμε δει: σκάφη που δεν προλαβαίνουν να αντιδράσουν, λιμάνια που δεν αντέχουν τον όγκο, αποφάσεις που παίρνονται καθυστερημένα. Και εκεί καταλαβαίνεις κάτι που δεν λέγεται εύκολα:….δεν είμαστε σχεδιασμένοι για ένταση.

 

Άρα τι χρειάζεται;

 

Όχι, δεν χρειάζεται να γεμίσουμε τη χώρα με μαρίνες. Αν το κάνουμε αυτό, θα χάσουμε ακριβώς αυτό που μας κάνει διαφορετικούς.

Αυτό που χρειάζεται είναι κάτι πιο σύνθετο: να υποστηρίξουμε το υπάρχον μοντέλο με μαρίνες που λειτουργούν ως κόμβοι ασφάλειας, σωστό χωροταξικό σχεδιασμό και υποδομές που δεν σχεδιάζονται για το «καλό σενάριο», αλλά για το δύσκολο.

Με άλλα λόγια: Δεν χρειαζόμαστε περισσότερες θέσεις….χρειαζόμαστε καλύτερο σύστημα.

Πυλώνας 3: Διαχείριση Κινδύνου ( Ο νέος δείκτης απόδοσης )

Ο κίνδυνος στο yachting δεν είναι κάτι που εμφανίζεται πού και πού.

Είναι πάντα εκεί….απλά δεν τον βλέπουμε πάντα.

Οι παράγοντες είναι γνωστοί: παλαιότερα σκάφη, νέες τεχνολογίες που δεν έχουν «ωριμάσει», καιρός που δεν συμπεριφέρεται όπως παλιά, υπερφόρτωση σε λιμάνια, και ανθρώπινα λάθη. Το θέμα είναι ότι δεν εμφανίζονται μόνοι τους…συνδυάζονται.

Και όταν συνδυάζονται, το αποτέλεσμα δεν είναι γραμμικό, είναι εκθετικό. Και εδώ υπάρχει ένα κενό. Τα δεδομένα υπάρχουν. Οι ασφαλιστικές τα έχουν. Οι αρχές τα έχουν, επαγγελματίες τα ζουν αλλά δεν «μιλάνε» μεταξύ τους με αυτό να είναι ίσως το μεγαλύτερο ρίσκο απ’ όλα.

 

Από την αντίδραση στην πρόβλεψη

 

Το επόμενο επίπεδο δεν είναι να αντιδρούμε καλύτερα…είναι να μην χρειάζεται να αντιδρούμε τελευταία στιγμή. Αυτό σημαίνει: έγκαιρη ενημέρωση, κοινά δεδομένα,

εκπαίδευση σε πραγματικά σενάρια, και χρήση τεχνολογίας με ουσία και όχι για εντύπωση.

Γιατί πλέον: ο κίνδυνος δεν είναι ατύχημα…είναι παράμετρος.

 

Το ελληνικό παράδοξο

 

Η Ελλάδα έχει όλα όσα χρειάζεται: φυσικό περιβάλλον που δεν συγκρίνεται, ανθρώπους που ξέρουν τη δουλειά, εμπειρία που πουλιέται παγκοσμίως.

Και όμως, σε κρίσιμα σημεία υστερεί…όχι γιατί δεν μπορεί αλλά γιατί δεν έχει συνδέσει τα κομμάτια.

 

Μια νέα κατεύθυνση

 

Το θέμα δεν είναι να μεγαλώσουμε αλλά να οργανωθούμε. Αν επενδύσουμε:

στην εκπαίδευση με ουσία, στις υποδομές με λογική ανθεκτικότητας, και στη χρήση δεδομένων, τότε δεν θα ακολουθήσουμε την αγορά. Θα τη διαμορφώσουμε.

 

Η επιλογή είναι μπροστά μας

 

Το yachting αλλάζει και αλλάζει πιο γρήγορα απ’ όσο νομίζουμε. Το ερώτημα δεν είναι αν θα προσαρμοστούμε αλλά πότε.

Γιατί στο τέλος της ημέρας: Η εμπειρία χωρίς σύστημα είναι ευάλωτη και το σύστημα χωρίς εκπαίδευση είναι επικίνδυνο.

Και κάτι τελευταίο που δεν γράφεται σε κανονισμούς: Όταν ο καιρός αλλάζει, δεν δοκιμάζεται το σκάφος και αποκαλύπτεται ο σχεδιασμός.

Ο κ. Γιώργος Παρίσης είναι Πλοίαρχος ΜΜa MSc ( Marine Engineering Management ) από το University of Greenwich D.M. Εκπαιδευτής Ναυτιλίας, ενώ έχει διατελέσει στο παρελθόν Πρόεδρος της Επιτροπής Εκπαίδευσης και σήμερα δρα ως Επιστημονικός Σύμβουλος στην Εκπαίδευση και Κατάρτιση Πληρωμάτων για τη HYCA (Hellenic Yacht Crew Association). Παράλληλα, συνεργάζεται ως Επιστημονικός Συνεργάτης στους τομείς του Έξυπνου χωρικού σχεδιασμού και σύγχρονης ανάπτυξης Μαρινών, της Στρατηγικής Yachting και της Ναυτικής Εκπαίδευσης για την ΕΝΠΕΝ (Ένωση Ναυτικών Πρακτόρων Ελληνικών Νήσων).Επιπλέον, πρόσφατα εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Yachting Manifesto», από τις εκδόσεις Update Productions.