Με τα μεγάφωνα να παίζουν «Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ» ξεκίνησε το ταξίδι προς τα Χανιά η σορός του Μίκη Θεοδωράκη με το πλοίο από το λιμάνι του Πειραιά.
Πλήθος κόσμου, όλων των ηλικιών, συγκεντρώθηκαν στο λιμάνι, στις πύλες Ε1 και Ε2 για να αποχαιρετήσουν τον μεγάλο μουσικοσυνθέτη ενώ αρκετά αυτοκίνητα σταμάτησαν και κόρναραν, αποτίοντας φόρο τιμής.
Σε κλίμα συγκίνησης τραγουδώντας το ριζίτικο τραγούδι «Τον ανδρειωμένο μην τον κλαις» και αξέχαστες μελωδίες του και με παρατεταμένα χειροκροτήματα πλήθος κόσμου συνόδευσαν τον Μίκη Θεοδωράκη στην τελευταία του κατοικία.
Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει «Ολόκληρο το έργο μου ερμηνεύεται υπό το πρίσμα τριών λέξεων: Ελλάδα-πατρίδα-ελευθερία»
Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει «Για ένα πράγμα δεν έχουμε δικαίωμα: Να είμαστε δυστυχισμένοι. Πρέπει να διεκδικούμε παντού την ευτυχία μας»
Η μελοποίηση ποιημάτων έχει θεωρηθεί ως ο κεντρικός πυλώνας της δημιουργικότητάς του. Εκεί οι ποιητές παρελαύνουν: Άγγελος Σικελιανός, Ανδρέας Κάλβος, Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Γιάννης Ρίτσος, Μανόλης Αναγνωστάκης, αλλά και Πάμπλο Νερούδα, Λόρκα κ.α.
Για την Ελλάδα είχε πει «Ελλάδα σημαίνει απόλυτη ανεξαρτησία έναντι των πάντων. Ανυπακοή έναντι των ισχυρών. Υπεράσπιση με κάθε θυσία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας».
Αὐτὰ τὰ δέντρα δὲ βολεύονται μὲ λιγότερο οὐρανό,
αὐτὲς οἱ πέτρες δὲ βολεύονται κάτου ἀπ᾿τὰ ξένα βήματα,
αὐτὰ τὰ πρόσωπα δὲ βολεύονται παρὰ μόνο στὸν ἥλιο,
αὐτὲς οἱ καρδιὲς δὲ βολεύονται παρὰ μόνο στὸ δίκιο.
Ποίημα του Γιάννη Ρίτσου που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης
Ποιήματα επίσης που μελοποίησε
«Όσοι το χάλκαιον χέρι
βαρύ φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσι
θέλει αρετή και τόλμην
η ελευθερία».
Στίχοι: Ανδρέας Κάλβος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
«Ένα το χελιδόνι κι η άνοιξη ακριβή
για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή
Θέλει νεκροί χιλιάδες να `ναι στους τροχούς
Θέλει κι οι ζωντανοί να δίνουν το αίμα τους.
Θε μου Πρωτομάστορα μ’ έχτισες μέσα στα βουνά
Θε μου Πρωτομάστορα μ’ έκλεισες μες στη θάλασσα!»
Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
«Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ
και μυρσίνη συ δοξαστική
μη παρακαλώ σας μη
λησμονάτε τη χώρα μου!»
Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
«Λόγια φτωχά βαφτίζονται
στην πίκρα και στο κλάιμα
βγάζουν φτερά και πέτονται
πουλιά και κελαηδάνε
Και κειος ο λόγος ο κρυφός
της λευτεριάς ο λόγος
αντίς φτερά βγάζει σπαθιά
και σκίζει τους αγέρες»
Στίχοι: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πεποίθησή του ήταν πάντα, ότι η δημοκρατία και η ελευθερία είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εδραίωση της ειρήνης. Γιατί ο πόλεμος αποφεύγεται μόνο από ανθρώπους ελεύθερους, που μπορούν να ρυθμίσουν οι ίδιοι τις τύχες τους.
O Δημήτρης Κουτσούμπας στον επικήδειο δήλωσε για τον Μίκη: Με τα τραγούδια σου σε αποχαιρετάμε, όπως αξίζει σε εκείνους που λεβέντικα ροβόλισαν τον κόσμο.
Μας έδειξες την δύναμη του ελληνικού λαού, την δύναμη των λαών του κόσμου.
Χωρίς αμφιβολία ήξερες καλά να εδραιώνεις την πίστη πως το δίκιο, η ειρήνη, η ευτυχία, είναι πράγματα κατορθωτά.
Όσο ρωμαλέα και στιβαρά αναμετριέται η τέχνη σου με την αδικία, τόσο τρυφερά και απαλά ξέρει να θωπεύει τα όμορφα και τα καλά στην ζωή και τον κόσμο.
Έσμιξες «τους τρανούς αητούς με τους χρυσούς αγγέλους», μαθαίνοντάς μας πως για να είσαι δυνατός, πρέπει να είσαι ευαίσθητος.
Με ιερή αφοσίωση καλλιέργησες αυτή την ευαισθησία μας, μάς έμαθες, πως μέσα στις καταιγίδες, μπορούμε να κρατηθούμε από ένα λουλούδι.
Είχες εμπιστοσύνη στο λαό.
Πίστευες, κι όχι άδικα, πως μόνο ο λαός μπορεί να κατανοήσει και να κατακτήσει τα ανώτερα δημιουργήματα του ανθρώπου, τέτοια όπως η τέχνη, η ποίηση, η μουσική.
Αρκεί να του δώσει κάποιος τα κλειδιά.
Γι’ αυτό δεν μελοποίησες μόνο έξοχα τον ποιητικό λόγο, χωρίς να τον προδίδεις. Τον αναδημιούργησες και τον παρέδωσες με εκείνη την μορφή που μπαίνει κατ’ ευθείαν στην λαϊκή ψυχή.
«Έφερες την ποίηση στο τραπέζι του λαού, πλάι στο ποτήρι και το ψωμί του», όπως έγραφε για σένα ο Γιάννης Ρίτσος.
Ο Αντρέ Λεόν Μαρί Νικολά Ριέ (Andre Leon Marie Nicolas Rieu) o διάσημος Ολλανδός βιολιστής ειπε «Σε ευχαριστούμε Μίκη Θεοδωράκη για την υπέροχη μουσική σου! Θα μας λείψεις».
Ο Γιώργος Νταλάρας είπε για τον Μίκη «Πενθούμε το φθαρτό σώμα. Αυτό το δυνατό σώμα που υπέστη διωγμούς, εξορίες, φυλακίσεις, απομόνωση, φάλαγγα. Γιατί το πνεύμα και η ψυχή είναι κληροδοτημένα σ’ αυτόν τον λαό και στον κόσμο όλο. Σ’ αυτόν τον λαό, ειδικά, για τον οποίο με γενναιότητα πάλεψε για να χτυπήσει τον διχασμό· σ’ αυτόν τον λαό που αδιάκριτα αγάπησε, στον οποίο πρόσφερε όλη την μαγεία της τέχνης του, τις γνώσεις του και το μεγαλείο της ψυχής του. Τα θεμέλιά του είναι στα βουνά κι αυτά τα βουνά καλούμαστε να σηκώσουμε όλοι εμείς στους ώμους μας, όσο και όπως αντέξουμε.
Απ’ την πρώτη στιγμή που παιδάκι πήγα στο σπίτι του στην Νέα Σμύρνη και σήκωσα τα μάτια μου ψηλά, πολύ ψηλά για να τον δουν, μέχρι σήμερα το πρωί που χρειάστηκε να τα κατεβάσω για να τον δω πάλι, θα τον ευγνωμονώ που υπήρξε, θα τον ευγνωμονώ γι’ αυτά που έγραψε και γι’ αυτά που με δίδαξε».
«Θυμάμαι την πρώτη φορά που άκουσα την μουσική για το Σέρπικο. Ήταν στο γραφείο του παραγωγού στο Μανχάταν, στον 16ο όροφο που είχαμε θέα τον ορίζοντα, και τότε έπαιξε το σάουντρακ. Θα μας λείψει και θα τον θυμόμαστε», με αυτά τα λόγια ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Αλ Πατσίνο είπε το δικό του αντίο αποχαιρετώντας τον Μίκη Θεοδωράκη.
Η Μαρία Φαραντούρη αποχαιρέτησε τον Μίκη Θεοδωράκη «Η Ελλάδα σήμερα ορφάνεψε. Ο Μίκης είναι η έκφραση της ελληνικής ψυχής και με το έργο του έδειξε σε όλο τον κόσμο ότι Ελληνισμός σημαίνει πολιτισμός. Γεννήθηκε με την ευλογία των Μουσών. Μίλησε με την οικουμενική γλώσσα της μουσικής και της ποίησης για τον άνθρωπο, τους αγώνες, τις χαρές και τους καημούς του.
Ο Μίκης είναι παγκόσμιος, μα πάνω απ’ όλα είναι Ελληνας κι αποτελεί την αντάξια συνέχεια των μεγάλων παραδόσεών μας. Αγωνίστηκε και υπέφερε υπερασπιζόμενος την ελευθερία, την δημοκρατία και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου».
