Καθόλου πόλεμος ή οικονομικός πόλεμος;
Της Γεωργίας Ερμίδη
Ο Ντόναλντ Τραμπ μετά τον Παναμά, την Γροιλανδία και τον Καναδά θέλει και την Γάζα - Ευτυχώς η Σαντορίνη κουνιέται και δεν την έχει ζητήσει ακόμα
Μετά την αίσθηση που προκάλεσαν οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου πως θέλει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας και οι κάτοικοι να πάνε να ζήσουν αλλού ας θυμηθούμε τι εχει αναφέρει για την διώρυγα του Παναμά, την Γροιλανδία και τον Καναδά.
Τον Ιανουάριο του 2025 ο Ντοναλντ Τραμπ ανέφερε ότι «Νομίζω ότι θα πάρουμε την Γροιλανδία, επειδή έχει να κάνει με την ελευθερία του κόσμου» δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Air Force One.
Την πεποίθησή του ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας εξέφρασε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στον απόηχο των ρεπορτάζ ότι είχε μία έντονη συνομιλία με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν που του ανέφερε ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση.
«Η Γροιλανδία είναι δική μας. Δεν είμαστε προς πώληση και δεν θα είμαστε ποτέ», ανέφερε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Μούτε Εγκεντε.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει το ενδεχόμενο να ασκήσει στρατιωτική βία για να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας, μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε "Για εμάς, είναι σαφές ότι η κυριαρχία των κρατών πρέπει να γίνεται σεβαστή. Αυτή είναι η δημοκρατική μας αξία".
Ερωτηθείσα σχετικά με την απειλή του Τραμπ να χτυπήσει την Δανία με δασμούς σε "πολύ υψηλό επίπεδο" εάν η Κοπεγχάγη αρνηθεί να παραχωρήσει την Γροιλανδία, η Επιτροπή επέμεινε ότι είναι "έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά μας στις εμπορικές πτυχές και σε άλλες πτυχές, με όποιον τρόπο είναι απαραίτητο".
Παρά το γεγονός ότι ελέγχεται εν μέρει από την Δανία, η Γροιλανδία δεν ανήκει στο μπλοκ των 27 μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρόλα αυτά, έχει ένα ειδικό καθεστώς με πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ και ελευθερία μετακίνησης για τους Γροιλανδούς, οι οποίοι νομικά θεωρούνται πολίτες της ΕΕ.
Επιπλέον, η Γροιλανδία καλύπτεται από την ρήτρα αμοιβαίας άμυνας που προβλέπουν οι συνθήκες της ΕΕ - που σημαίνει ότι όλα τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη θα είναι υποχρεωμένα να παρέχουν "βοήθεια και συνδρομή" εάν ένα άλλο κράτος μέλος πέσει "θύμα ένοπλης επίθεσης στο έδαφός του".
Η Γροιλανδία παρουσιάζει σημαντικά εμπορικά πλεονεκτήματα λόγω της θέσης της στην Αρκτική Θάλασσα. Το Βορειοδυτικό Πέρασμα παρέχει την συντομότερη διαδρομή μεταξύ της ανατολικής ακτής της Αμερικής και της Ασίας.
Η Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ λειτουργεί βάση στην βόρεια Γροιλανδία στο πλαίσιο αμυντικής συμφωνίας που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Βασίλειο της Δανίας. Η διαστημική βάση «Pituffik» υποστηρίζει αποστολές προειδοποίησης πυραύλων, αντιπυραυλικής άμυνας και διαστημικής επιτήρησης.
Η Γροιλανδία είναι αυτόνομη περιοχή και συνιστώσα χώρα του Βασιλείου της Δανίας. Διαθέτει σπάνιες γαίες. Η Γροιλανδία ήταν η χώρα παραγωγής φυσικού κρυόλιθου στο παρελθόν. Υπάρχουν κοιτάσματα χρυσού, ουρανίου και λιθάνθρακα. Στην Γροιλανδία υπάρχουν, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Στα εδάφη της επίσης βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα σπάνιων γαιών.
Διώρυγα του Παναμά
Η Διώρυγα του Παναμά ήρθε στο προσκήνιο μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα την «πάρει πίσω».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ καταλόγισε στην χώρα της Κεντρικής Αμερικής ότι έχει παραχωρήσει την λειτουργία της πλωτής οδού στην Κίνα, κάτι το οποίο η κυβέρνηση του Παναμά έχει αρνηθεί κατηγορηματικά.
«Δεν την δώσαμε στην Κίνα. Την δώσαμε στον Παναμά και την παίρνουμε πίσω, είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Περίπου το 5% του συνολικού παγκόσμιου εμπορίου διακινείται κάθε χρόνο μέσω των 80 χιλιομέτρων της διώρυγας, με το μεγαλύτερο μέρος να αφορά την διακίνηση φορτίου μεταξύ της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ και της Ασίας.
Περίπου το 40% όλων των αμερικανικών κοντέινερ περνάει από την διώρυγα, και πάνω από το 70% του φορτίου της διώρυγας είτε πηγαίνει προς είτε φεύγει από την Αμερική.
Αυτή την υδάτινη λεωφόρο, που συνδέει 170 χώρες μέσω 1.920 λιμανιών, διαχειρίζεται η Αρχή της Διώρυγας του Παναμά (ACP), μια αυτόνομη κυβερνητική οντότητα.
Το 2024, τα έσοδα της διώρυγας ανέρχονταν σε περίπου 5 δισεκατομμύρια δολάρια, συνεισφέροντας σχεδόν το 8% του συνολικού ετήσιου ΑΕΠ του Παναμά, σύμφωνα με μελέτη της IDB Invest.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρεί ότι τα τέλη που χρεώνουν οι Παναμέζοι τα αμερικανικά πλοία είναι υπέρογκα και πως οι Κινέζοι έχουν ισχυρή παρουσία.
Η παρουσία της ασιατικής υπερδύναμης έχει ενισχυθεί: εταιρείες της κινεζικής ενδοχώρας ή του Χονγκ Κονγκ έχουν κατασκευάσει εγκαταστάσεις και στις δύο απολήξεις του καναλιού και διαθέτουν συμβόλαια μακράς ενοικίασης.
Ο Τραμπ θέλει και τον Καναδά
Ο Πρόεδρος Τραμπ αρχές Φεβρουαρίου ανέφερε ότι ο Καναδάς πρέπει να γίνει η αγαπημένη 51η πολιτεία των ΗΠΑ.
Με ανάρτηση του στην πλατφόρμα του TruthSocial ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε: «Πληρώνουμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕ τον Καναδά. Γιατί; Δεν υπάρχει λόγος.
Δεν χρειαζόμαστε τίποτα από αυτά. Έχουμε απεριόριστη ενέργεια, πρέπει να φτιάξουμε τα δικά μας αυτοκίνητα και να έχουμε περισσότερη ξυλεία από ό,τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ποτέ.”
Πρόσθεσε ότι χωρίς αυτή την «τεράστια επιδότηση» ο Καναδάς «παύει να υπάρχει ως βιώσιμη χώρα. Σκληρό αλλά αληθές!»
«Ως εκ τούτου, ο Καναδάς θα πρέπει να γίνει η αγαπημένη μας 51η Πολιτεία. Πολύ χαμηλότεροι φόροι και μακράν καλύτερη στρατιωτική προστασία για τον λαό του Καναδά – ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΔΑΣΜΟΥΣ!»
Μεξικό και Καναδάς αντιδρούν στους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ
Το Μεξικό και ο Καναδάς απάντησε σθεναρά στους δασμούς ύψους 25% που επέβαλε στις εισαγωγές προϊόντων απο το Μεξικό και τον Καναδά στις ΗΠΑ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ καθώς και έναν επιπλέον δασμό 10% στις εισαγωγές από την Κίνα.
Ο Καναδάς θα επιβάλει ανταποδοτικούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας Τζάστιν Τριντό, λίγη ώρα αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υλοποίησε την απειλή του και επέβαλε δασμούς 25% στα καναδικά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ.
Ο Καναδάς «θα επιβάλει δασμούς 25% στα αμερικανικά προϊόντα, συνολικού ύψους 155 δισεκ. καναδικών δολαρίων (102 δισεκ. ευρώ)», είπε ο Τριντό. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο ένα πέμπτο των ετήσιων αμερικανικών εισαγωγών στον Καναδά.
Η ανακοίνωση αυτή έρχεται ως απάντηση στην επιβολή από τον Τραμπ δασμών 25% στα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από τον Καναδά και το Μεξικό και επιπλέον 10% στους υφιστάμενους δασμούς για τα κινεζικά προϊόντα.
Το Μεξικό θα προβεί σε αντίποινα κατά των δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με δικούς του δασμούς και άλλα μέτρα, ανακοίνωσε η πρόεδρος της χώρας, Κλαούντια Σέινμπαουμ.
Τέλος, ο Τριντό κάλεσε τους συμπολίτες του να αγοράζουν καναδικά προϊόντα και να κάνουν διακοπές στην χώρα τους, αντί τις ΗΠΑ. «Δεν το ζητήσαμε αυτό, αλλά δεν θα υποχωρήσουμε», τόνισε.
Αναστολή 30 ημερών ανακοίνωσε ο Τραμπ στους δασμούς σε Καναδά και Μεξικό. Σε ισχύ παραμένουν οι αποφάσεις για την Κίνα με τον αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει ότι θα συνομιλήσει με τον κινέζο ομόλογό του.
«Μην κάνετε κανένα λάθος, ο Καναδάς και το Οντάριο συνεχίζουν να κοιτούν κατάματα την απειλή των δασμών», είπε ο Νταγκ Φορντ πρωθυπουργός του Οντάριο, της πολυπληθέστερης επαρχίας της χώρας
«Είτε πρόκειται για αύριο, είτε σε ένα μήνα είτε σε ένα χρόνο από τώρα ο πρόεδρος Τραμπ θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί την απειλή των δασμών για να πάρει αυτό που θέλει».
Την Κυριακή, ο Τραμπ ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 χωρών θα είναι ο επόμενος στόχος του για δασμούς, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι η Βρετανία, η οποία αποχώρησε από την ΕΕ το 2020, ενδέχεται να γλιτώσει πολλούς δασμούς.
Η Κίνα θα προσφύγει στον ΠΟΕ κατά των αμερικανικών δασμών
Η Κίνα δεσμεύθηκε σήμερα να απαντήσει στους νέους αμερικανικούς δασμούς, τους οποίους ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, επαναλαμβάνοντας ότι οι εμπορικοί πόλεμοι «δεν έχουν νικητή».
Ο Ρεπουμπλικάνος αύξησε χθες κατά 10% τους δασμούς για τα εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα, τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ μετά το Μεξικό.
«Η Κίνα είναι έντονα δυσαρεστημένη και αντιτίθεται σθεναρά» στην αύξηση των δασμών, τόνισε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου σε ανακοίνωσή του, στην οποία έκανε λόγο για «αντίστοιχα μέτρα με στόχο την αποφασιστική προστασία» των κινεζικών «δικαιωμάτων και συμφερόντων».
«Δεν υπάρχουν νικητές σε έναν εμπορικό πόλεμο ή σε έναν πόλεμο δασμών», διαβεβαίωσε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.
Το Πεκίνο παράλληλα ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) για αυτό που χαρακτήρισε «μονομερή επιβολή δασμών κατά σοβαρή παραβίαση των κανόνων του ΠΟΕ».
Οι δασμοί αυτοί «δεν είναι μόνο ανώφελοι για την επίλυση των προβλημάτων των ΗΠΑ, αλλά υπονομεύουν και την κανονική οικονομική και εμπορική συνεργασία», τόνισε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου.
Το υπουργείο Οικονομικών της Κίνας ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει πρόσθετους δασμούς 15% στις εισαγωγές άνθρακα και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και 10% υψηλότερους δασμούς στο αργό πετρέλαιο, στον αγροτικό εξοπλισμό και σε ορισμένα αυτοκίνητα, αρχής γενομένης από τις 10 Φεβρουαρίου.
Πηγές: Associated Press, CNN, TheGuardian, kathimerini, euronews, Διεθνή Πρακτορεία Ειδήσεων, πλατφόρμα Xτου Ελον Μάσκ