«Οι επαφές μας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και ειδικά με την Επιτροπή, εντατικοποιήθηκαν σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο.
Θα αναφερθώ, ειδικότερα, στην ενασχόληση της Ένωσής μας με δύο σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών.
Το Νοέμβριο του 2025 ανακοινώθηκε η πρωτοβουλία Sustainable Transport Investment Plan, για την αύξηση της παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων για την ναυτιλία και την αεροπορία.
Έπειτα από συντονισμένες ενημερωτικές παρεμβάσεις μας προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, στο τελικό κείμενο:
•Υπάρχει ρητή αναφορά σε μια στρατηγική που πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά όλων των κλάδων της ναυτιλίας και το ρόλο των μικρομεσαίων επιχειρήσεών της.
•Αναγνωρίζεται η συμβολή του καυσίμου LNG στην μείωση των εκπομπών.
•Γίνεται αναφορά στο ρόλο των hubs για την ενεργειακή μετάβαση του κλάδου.
•Και προβλέπεται η πιθανότητα χρήσης και νέων χρηματοδοτικών εργαλείων εκτός του υπάρχοντος Innovation Fund, το οποίο έτσι κι αλλιώς δεν λειτουργεί για την ποντοπόρο ναυτιλία.
Επίσης, σημαντική είναι η Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU Industrial Maritime Strategy που αναμένεται να δημοσιευθεί εντός του τρέχοντος μηνός, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και του ευρύτερου cluster.
Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι, αρχικά, η πρόθεση πολλών Κρατών Μελών χωρίς ναυτιλιακό ενδιαφέρον ήταν η στρατηγική αυτή να περιοριστεί σε θέματα ναυπήγησης πλοίων και κατασκευής ναυτιλιακού εξοπλισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, σε πολιτικό επίπεδο, τον Μάιο του 2025, 20 αρμόδιοι Υπουργοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την ενεργή συμμετοχή της Ελλάδας, σε κοινή τους διακήρυξη ζήτησαν η ναυτιλία να τεθεί στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας αυτής.
Από την πρώτη στιγμή η Ένωσή μας συμμετείχε ενεργά στις διαβουλεύσεις και τονίσαμε προς κάθε κατεύθυνση την ανάγκη για:
•Την διατήρηση των Maritime State Aid Guidelines που επιτρέπουν στην ευρωπαϊκή ναυτιλία να παραμένει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
•Την εισαγωγή δεσμευτικών στόχων σε παραγωγούς καυσίμων, ώστε να προμηθεύουν εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα σε επαρκείς ποσότητες και προσιτές τιμές.
•Και την επιστροφή στον κλάδο, των εσόδων που προκύπτουν από τα περιβαλλοντικά μέτρα της Ευρώπης – για όσο καιρό αυτά εφαρμόζονται.
Τέλος, είναι θετικό ότι ο Επίτροπος Μεταφορών έχει δεσμευτεί δημοσίως ότι η ναυτιλία θα είναι αναπόσπαστο μέρος του Industrial Maritime Strategy.
Κυρίες και κύριοι,
και τώρα ας έρθουμε στην μεγαλύτερη πρόκληση του κλάδου μας: την απανθρακοποίηση και τις πρόσφατες εξελίξεις στον ΙΜΟ.
Αναφέρομαι στην ανατροπή που σημειώθηκε στην διαδικασία υιοθέτησης της συμφωνίας Net Zero Framework τον Οκτώβριο.
Σε μία πρωτόγνωρη για τον Οργανισμό συνεδρίαση, υπήρξε ψηφοφορία για τη διακοπή των εργασιών και την αναβολή της διαδικασίας για ένα έτος.
Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να σας παρουσιάσω, συνοπτικά και με σαφήνεια, τις εξελίξεις στο θέμα αυτό.
Μετά από μακροχρόνιες συζητήσεις, στις αρχές του 2025 κατατέθηκε στον ΙΜΟ πρόταση της ναυτιλιακής βιομηχανίας, υποστηριζόμενη από 62 κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ένα οικονομικό και ένα τεχνικό μέτρο.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή εγκαταλείφθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, υπό την πίεση κρατών με υπέρμετρα φιλόδοξους και μη ρεαλιστικούς περιβαλλοντικούς στόχους.
Και οδηγηθήκαμε αιφνιδίως σε μια «συμβιβαστική» πρόταση της Σιγκαπούρης, εντελώς διαφορετική σε φιλοσοφία και με σοβαρές αστοχίες.
Στην κρίσιμη συνεδρίαση του ΙΜΟ τον Απρίλιο του 2025, η πρόταση αυτή συμφωνήθηκε με χαμηλή πλειοψηφία και σημαντικό αριθμό αποχών, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, για πρώτη φορά, εξέφρασαν επίσημα την πλήρη εναντίωσή τους.
Η Ένωσή μας, από την πρώτη στιγμή, διατύπωσε θεσμικά και δημόσια τις σοβαρές ενστάσεις της.
Επρόκειτο για μια συμφωνία που στερούνταν ρεαλισμού, αφού αποτελούσε προϊόν πολιτικών συμβιβασμών και ικανοποίησης ετερόκλητων συμφερόντων, άσχετων με τη ναυτιλία.
Το μόνο θετικό στοιχείο της, ήταν ότι, θεωρητικά, θα οδηγούσε σε ένα διεθνές μέτρο.
Ακόμη κι αυτό, όμως, παρέμενε αβέβαιο, δεδομένης και της απροθυμίας της Ευρώπης να δεσμευτεί ξεκάθαρα για την απόσυρση των περιφερειακών της μέτρων.
Εδώ, θέλω να κάνω ειδική μνεία στις επιτυχείς προσπάθειες της Ένωσής μας και της χώρας μας.
Καταφέραμε να συμπεριληφθεί στο κείμενο της συμφωνίας, τουλάχιστον, η αρχή της μετακύλισης του κόστους των μέτρων στον commercial operator των πλοίων.
Μία αρχή που ήδη εφαρμόζεται στα περιφερειακά μέτρα της Ευρώπης.
Στα μέσα Αυγούστου κατέστη σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν την πρόθεση να εναντιωθούν πλήρως στην υιοθέτηση της συμφωνίας, εξαντλώντας κάθε πολιτικό μέσο.
Πρώτη από όλους πάλι, η Ένωσή μας, τοποθετήθηκε δημόσια, επαναλαμβάνοντας τις αδυναμίες της συμφωνίας και καλώντας την παγκόσμια κοινότητα να αντιληφθεί τις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.
Στην συνεδρίαση του Οκτωβρίου, οι εξελίξεις ήταν συνεχείς και καταιγιστικές.
Ανά ώρα μεταβαλλόταν, όχι μόνο η ουσία της συζήτησης, αλλά και η ίδια η διαδικασία.
Και τελικά αναβλήθηκε η συνεδρίαση για ένα χρόνο.
Αποδείχθηκε στην πράξη ότι η συμφωνία αυτή δεν διέθετε τη δυναμική για ευρεία, διεθνή αποδοχή.
Συνολικά 57 κράτη με σημαντικά νηολόγια όπως η Λιβερία, οι Μπαχάμες και ο Παναμάς, συμπεριλαμβανομένων κρατών υψηλής επίδρασης, όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία και άλλες, υπερθεμάτισαν της διακοπής.
Η Ευρώπη παρέμεινε αμετακίνητη στη θέση της για άμεση υιοθέτηση της συμφωνίας.
Η χώρα μας, για πρώτη φορά, διαφοροποιήθηκε από τη κοινοτική γραμμή, επιλέγοντας τη στάση της αποχής.
Και με την υπερψήφιση της διακοπής της συνεδρίασης, έγινε απολύτως σαφές ότι η πορεία της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας χρειάζεται επανεκτίμηση. Με στόχους ρεαλιστικούς. Με σεβασμό στη ναυτιλία, στις οικονομίες των κρατών και στη διαβίωση των πολιτών.
Η ναυτιλιακή βιομηχανία δεν είναι στάσιμη.
Με την αρχή της αυτορρύθμισης που τη διέπει, κινείται ήδη σταθερά στο δρόμο της απανθρακοποίησης.
Αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο τεχνολογικό εργαλείο και λειτουργώντας διαχρονικά σε καθεστώς ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού, που αποτελεί τον βασικότερο βραχίονα προόδου και καινοτομίας.
Τέλος, θέλω να τονίσω ότι, σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων, υπήρξε πλήρης συνεργασία με την Πολιτεία.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσής μας ασχολείται συστηματικά με το θέμα και έχει επιπλέον συγκροτήσει ειδική ομάδα που το εξετάζει σε όλες του τις διαστάσεις.
Αγαπητές και αγαπητοί μου συνάδελφοι,
Κυρίες και κύριοι,
Η Ένωσή μας εργάζεται με συνέπεια και αποτελεσματικότητα σε όλα τα πεδία.
Με πλήρη επίγνωση και ευθύνη της αποστολής μας, ως ηγέτιδα δύναμη της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Είμαι ιδιαίτερα υπερήφανη, γιατί η βαθιά τεχνογνωσία των Ελλήνων εφοπλιστών αναγνωρίζεται διαχρονικά σε διεθνές επίπεδο.
Και αυτό αποτυπώνεται έμπρακτα με την ανάδειξη συναδέλφων μας σε κορυφαίες θέσεις στους διεθνείς οργανισμούς.
Ο Γιάννης Ξυλάς, Πρόεδρος της Intercargo.
Η Ιωάννα Προκοπίου, designated Πρόεδρος της BIMCO.
Ο Νικόλας Βενιάμης, Αντιπρόεδρος της ECSA.
Ο Γιώργος Καραγεωργίου, Αντιπρόεδρος της Intertanko.
Θέλω να τους συγχαρώ θερμά και να τους ευχαριστήσω για τις υπηρεσίες που προσφέρουν στα κοινά της ναυτιλίας.
Όπως και όλους τους συναδέλφους μας που αφιερώνουν χρόνο, εμπειρία και γνώση, εκπροσωπώντας επάξια την Ένωσή μας στη διεθνή σκηνή.
Θέλω, επίσης, να ευχαριστήσω όλα τα μέλη του Διοικητικού μας Συμβουλίου για την ουσιαστική, εποικοδομητική και πραγματικά αποτελεσματική συνεργασία.
Όλοι μας συνεργαζόμαστε με έναν και μόνο στόχο: το συλλογικό καλό του κλάδου μας.
Και παραμένοντας σταθερά και ουσιαστικά δίπλα στα μέλη μας, Εξετάζουμε και αναλύουμε τα θέματα σε βάθος. Συνεκτιμούμε όλα τα στοιχεία. Και, στο τέλος, συμπλέουμε με ενιαία φωνή. Όπως οφείλουμε.
Η Ένωση είναι η θεσμική και επίσημη φωνή της ελληνικής ποντοπόρου ναυτιλίας. Αυτή αναζητούν, αυτή αναγνωρίζουν και αυτή σέβονται οι συνομιλητές μας σε όλα τα επίπεδα. Μία παγκόσμια κατάκτηση που οφείλουμε όλοι να διαφυλάττουμε.
Σημαντική, επίσης, είναι η συμβολή ολόκληρου του ανθρώπινου δυναμικού της Ένωσης μας, το οποίο και ευχαριστώ για τον επαγγελματισμό του. Και ιδιαίτερα την Διευθύντριά μας, Κατερίνα Πέππα, για την αφοσίωση, την συνέπεια και την σταθερή προσήλωσή της στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Τέλος, ένα ξεχωριστό «ευχαριστώ» σε όλους εσάς. Όλα τα μέλη μας. Που βρίσκεστε συσπειρωμένοι γύρω από την Ένωσή μας, ενισχύοντας καθημερινά τη δύναμή της.
Όλοι μαζί οφείλουμε να λειτουργούμε ως αγγελιοφόροι του έργου της Ένωσης.
Ώστε κανείς συνάδελφος να μη λείπει από την οικογένειά μας.
Κυρίες και κύριοι,
Ζούμε σε μια εποχή ρήξεων, πιέσεων και ανατροπών.
Μια εποχή που εμείς, οι άνθρωποι της θάλασσας, τη ζούμε κυριολεκτικά εν πλω.
Η ισχύς μας σε αυτή την εποχή είναι μία: η ενότητα.
Όταν είμαστε ενωμένοι, είμαστε ισχυροί.
Όταν έχουμε κοινή φωνή, έχουμε επιρροή.
Όταν πορευόμαστε με κοινή στρατηγική, έχουμε μέλλον.
Διαθέτουμε όλα όσα απαιτεί αυτή η εποχή: όραμα, τεχνογνωσία, σύνεση, ψυχραιμία, ανθεκτικότητα.
Και γι’ αυτό, θα συνεχίσουμε να αποτελούμε παγκόσμιο σημείο αναφοράς.
Πάντα ποντοπόροι.
Πάντα πρωτοπόροι.»