Της Γεωργίας Ερμίδη

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, αναχώρησε από την Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, αφού είχε συναντήσεις και παρέδωσε σε Πακιστανούς αξιωματούχους τον κατάλογο των απαιτήσεων της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ θα μεταβούν στην Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες με το Ιράν. Λίγο αργότερα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να μην μεταβούν στο Ισλαμαμπάντ ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, λέγοντας χαρακτηριστικά «δεν υπάρχει λόγος να κάνουν 15 ώρες ταξίδι πηγαινοερχόμενοι. Οπότε, θα το κάνουμε τηλεφωνικά και μπορούν να μας καλέσουν όποτε θέλουν».

Οι Πακιστανοί μεσολαβητές είναι «συγκρατημένα αισιόδοξοι» σχετικά με τις συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ.

Το Ιράν έχει πει ότι δεν θα διεξαχθούν συνομιλίες υπό καθεστώς πολιορκίας και ζήτησαν από τις ΗΠΑ να άρουν πρώτα την «πολιορκία» (ναυτικός αποκλεισμός) στα ιρανικά λιμάνια.

Υπάρχουν επίσης σημεία διαφωνίας, εκτός από τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από τους Αμερικανούς. Οι Ιρανοί απαιτούν την άρση αυτού του αποκλεισμού των λιμανιών τους. Με βάση τις τρέχουσες εξελίξεις (Απρίλιος 2026), το Ιράν έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι θα διατηρήσει κλειστά ή θα ελέγχει αυστηρά τα Στενά του Ορμούζ, όσο συνεχίζεται ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ.

Υπάρχουν διαμάχες ΗΠΑ-Ιράν επίσης όσον αφορά τον πυρηνικό φάκελο του Ιράν, και συγκεκριμένα το ζήτημα του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.

Υπάρχουν και άλλα ζητήματα που έχει ζητήσει το Ιράν όπως έχει αναφέρει ο πρόεδρος του Ιράν που είναι η αναγνώριση των νόμιμων δικαιωμάτων του Ιράν, η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων στο Ιράν για τις οικονομικές και στρατιωτικές απώλειες και η παροχή εγγυήσεων κατά μελλοντικών επιθέσεων.

Ένα βασικό αίτημα του Ιράν είναι η επιστροφή των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό.

Η ακριβής αξία των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων δεν είναι σαφής, ωστόσο αρκετές εκτιμήσεις τοποθετούν το συνολικό ποσό πάνω από 100 δισ. δολάρια (86,5 δισ. ευρώ).

Ο Abbas Araghchi δήλωσε ότι είχε ένα πολύ καρποφόρο ταξίδι στο Πακιστάν, «του οποίου τις καλές υπηρεσίες και τις αδελφικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή μας, εκτιμούμε ιδιαίτερα», μετά την ολοκλήρωση των συναντήσεων του στο Ισλαμαμπάντ. Το Πακιστάν λειτουργεί ως διαμεσολαβητής στις προσπάθειες προσέγγισης και επίτευξης εκεχειρίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον διαφόρων στόχων στο έδαφος του Ιράν εγκαινιάζοντας μια ένοπλη αντιπαράθεση.

Ωστόσο στις διπλωματικές συνομιλίες στο Πακιστάν το Ισραήλ δεν συμμετέχει απευθείας και δεν έχει στείλει δικό του απεσταλμένο. Οι διαπραγματεύσεις αυτές αφορούν κατά βάση τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με το Πακιστάν να λειτουργεί αποκλειστικά ως διαμεσολαβητής.

 

Οι επιθέσεις σε πλοία

 

Νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ άνοιξε πυρ κατά του ιρανικού φορτηγού πλοίου Touska που επιχείρησε να σπάσει τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλλει οι Ηνωμένες Πολιτείες στα ιρανικά λιμάνια και το έθεσε υπό τον έλεγχό του, έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτηση του.

Το αντιτορπιλικό των ΗΠΑ άνοιξε πυρ κατά του ιρανικού φορτηγού πλοίου και το έθεσε υπό τον έλεγχό του. Αντίποινα υποσχέθηκε η Τεχεράνη.

Το φορτηγό πλοίο Touska, που έφερε ιρανική σημαία, «προσπάθησε να παραβιάσει τον θαλάσσιο αποκλεισμό μας και πλήρωσε το τίμημα», έγραψε ο Ντ. Τράμπ σε ανάρτηση του.

Σύμφωνα με την ίδια ανάρτηση, το πλοίο βρίσκεται υπό την επιτήρηση των Αμερικανών πεζοναυτών, το οποίο, όπως αναφέρεται, βρίσκεται υπό κυρώσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.

Το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Touska ανήκει στον όμιλο Ναυτιλιακών Γραμμών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν (IRISL) που έχει πληγεί από τις αμερικανικές κυρώσεις.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν στο ιρανικό εμπορικό πλοίο Touska καταδικάζοντας το περιστατικό ως παράνομο και για ένοπλη πειρατεία, παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της εκεχειρίας, ενώ τόνισε ότι το πλοίο μετέφερε ιατρικές προμήθειες.

Το Ιράν απαίτησε την άμεση απελευθέρωση του πλοίου, των ναυτών του και των οικογενειών τους, ανέφερε το υπουργείο, προσθέτοντας ότι το περιστατικό παραβίασε την κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε αυτόν τον μήνα. Ο στρατός του Ιράν κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «ένοπλη πειρατεία».

Επίσης την Τετάρτη 22/4, ο αμερικανικός στρατός αναχαίτισε τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια με ιρανική σημαία σε ασιατικά ύδατα, σύμφωνα με πρακτορείο ειδήσεων, και λέγεται ότι τα κατεύθυναν μακριά από τις θέσεις τους κοντά στην Ινδία, την Μαλαισία και την Σρι Λάνκα.

Το Ιράν κατέλαβε την Τετάρτη 22 Απριλίου δύο ξένα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που προσπαθούσαν να βγουν από το Στενό του Ορμούζ και πυροβόλησε σε ένα τρίτο, σηματοδοτώντας την τελευταία κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης στο στενό θαλάσσιο πέρασμα και εν μέσω ναυτικού αποκλεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών στα ιρανικά λιμάνια που ξεκίνησε στις 13 Απριλίου.

Τα δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που κατασχέθηκαν από το Ιράν κοντά στο Στενό του Ορμούζ με περίπου 40 μέλη πληρώματος μεταφέρθηκαν προς το λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς, ανέφεραν πηγές την Πέμπτη. Η Τεχεράνη είχε ορκιστεί να προβεί σε αντίποινα μετά την κατάσχεση του ιρανικού πλοίου από τις αμερικανικές δυνάμεις λίγες ημέρες νωρίτερα.

Πρόκειται για το MSC Francesca σημαίας Παναμά και το Epaminondas με σημαία Λιβερίας της Technomar Shipping με τις Αρχές να υποστηρίζουν ότι έπλεαν χωρίς τις απαραίτητες άδειες, δεν διέθεταν άδειες διέλευσης.

Ένα τρίτο πλοίο, το Euphoria , που λειτουργούσε από την Silmar , έγινε επίσης στόχος ώρες αργότερα, αν και διέφυγε των ζημιών και συνέχισε προς τον Κόλπο του Ομάν.

Το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ισχυρίζεται ότι κατέσχεσε τα δύο πλοία, τα οποία διαχειρίζεται η εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Mediterranean Shipping Co επειδή διέσχισαν το Στενό του Ορμούζ χωρίς την άδειά της.

Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim υπερασπίστηκε την ενέργεια ισχυριζόμενο ότι «το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αγνόησε τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις» σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσθέτοντας ότι «το Ιράν επιβάλλει τον ναυτικό νόμο σε πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που αψηφούν τις προειδοποιήσεις».

Στις 26 Μαρτίου, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση του Ιράν: «Το Στενό του Ορμούζ, από την δική μας οπτική γωνία, δεν είναι εντελώς κλειστό. Είναι κλειστό μόνο για τους εχθρούς. Δεν υπάρχει λόγος να επιτρέψουμε στα πλοία των εχθρών μας και των συμμάχων τους να περάσουν».

Το Ιράν θεωρεί τα αμερικανικά και ισραηλινα πλοία «εχθρικά» λόγω της εμπλοκής τους σε ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και πολεμικές επιχειρήσεις.

Πλοία από άλλες χώρες, δήλωσε το Ιράν, θα μπορούσαν να περάσουν από το στενό εάν διαπραγματευτούν αυτό το πέρασμα με το IRGC. Πλοία από την Μαλαισία, την Κίνα, την Αίγυπτο, την Νότια Κορέα, την Ινδία και το Πακιστάν πέρασαν από το στενό κατά το μεγαλύτερο μέρος του Μαρτίου και στις αρχές Απριλίου.

Τον Μάρτιο, το IRGC επέβαλε ένα σύστημα «διοδίων» για τον έλεγχο της κυκλοφορίας των πλοίων μέσω του στενού.

Σύμφωνα με την Lloyd's, τουλάχιστον δύο πλοία που διέσχιζαν το στενό πλήρωσαν τα διόδια σε γιουάν, το νόμισμα της Κίνας.

Οσον αφορά το πλοίο MSC Francesca με σημαία Παναμά η κυβέρνηση του Παναμά καταδίκασε την Τετάρτη την κατάσχεση του υπό παναμαϊκή σημαία και ιταλικής ιδιοκτησίας πλοίου MSC Francesca από τις αρχές της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Το πλοίο διέπλεε τα Στενά του Ορμούζ όταν κατασχέθηκε. «Αυτού του είδους οι ενέργειες αυξάνουν τις εντάσεις στον Κόλπο και είναι αντίθετες με το διεθνές δίκαιο», ανέφερε και ότι «Ο Παναμάς παραμένει σε επαφή με τις κυβερνήσεις της περιοχής για να παρακολουθεί συνεχώς τα γεγονότα, δίνοντας προτεραιότητα στην ασφάλεια και την ευημερία των ναυτικών που επιβαίνουν σε πλοία σε όλη την εμπορική του ναυτιλία».

Για το πλοίο Epaminondas επιβεβαίωσε σε ανακοίνωσή της η Technomar Shipping Inc. συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Γιουρούκου ότι το πλοίο έχει καταληφθεί από ιρανικές δυνάμεις.

Η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι όλα τα μέλη του πληρώματος είναι καλά στην υγεία τους και ασφαλή, ενώ παραμένει σε στενή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές στην περιοχή.

«Προτεραιότητά μας παραμένει η ασφάλεια και η ευημερία του πληρώματος, ενώ συνεργαζόμαστε με όλους τους αρμόδιους φορείς για να διασφαλίσουμε τη συνεχιζόμενη προστασία τους και την άμεση επίλυση της κατάστασης» σημειώνεται στην ανακοίνωση.

 

Τι γράφει ο Διεθνής Τύπος

 

Η κατάσχεση δύο πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που ανήκουν στην εταιρεία MSC από το Ιράν δεν συνιστά παραβίαση της εκεχειρίας στον πόλεμο του Κόλπου στην Μέση Ανατολή, επειδή δεν ήταν αμερικανικά ή ισραηλινά πλοία, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Η κατάσχεση των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Francesca και Epaminondas από το Σώμα των Ιρανών Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δεν θεωρείται παραβίαση της εκεχειρίας για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς τα πλοία ήταν διεθνή πλοία, δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ σε τηλεοπτική συνέντευξη στο Fox News στις 22 Απριλίου.

 

IMO

 

Το Συμβούλιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού του ΙΜΟ που συνήλθε πρόσφατα για να συζητήσει τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή προέτρεψε να σταματήσουν αμέσως όλες οι επιθέσεις σε πλοία που επηρέασαν αθώους ναυτικούς. Κάλεσε τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την συνεχή παροχή νερού, τροφίμων, καυσίμων και άλλων βασικών προμηθειών στα πλοία που δεν μπορούν επί του παρόντος να εγκαταλείψουν την περιοχή.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΙΜΟ, Αρσένιο Ντομίνγκεζ δήλωσε τον Απρίλιο ότι στο Στενό του Ορμούζ περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν παγιδευμένοι και αδυνατούν να αποπλεύσουν.

 

Έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας

 

Οι προοπτικές της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου έχουν μεταβληθεί σημαντικά από την σύγκρουση στην Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την τελευταία τριμηνιαία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για την αγορά φυσικού αερίου, με ένα σημαντικό σοκ εφοδιασμού να διαταράσσει τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς και να αναστέλλει ένα αναμενόμενο κύμα νέας προμήθειας LNG.