ΚΟΣΜΟΣ
Οι εξελίξεις της εβδομάδας στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε δύο πυρηνικές εγκαταστάσεις και δύο μεγάλα χαλυβουργεία του Ιράν, ενέργειες για τις οποίες ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αραγτσί, δήλωσε ότι θα προβεί σε «βαριά» αντίποινα.
Οι επιθέσεις σημειώθηκαν παρά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Τραμπ να καθυστερήσει περαιτέρω τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν κατά 10 ημέρες - μέχρι τις 6 Απριλίου - καθώς συνεχίζει να δηλώνει ότι οι συνομιλίες με το Ιράν για μια ειρηνευτική συμφωνία πηγαίνουν «πολύ καλά».
Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι έπληξε τις δύο πυρηνικές εγκαταστάσεις στο κεντρικό Ιράν, τον αντιδραστήρα βαρέος ύδατος του Αράκ και ένα εργοστάσιο επεξεργασίας ουρανίου στην επαρχία Γιαζντ.
Οι δυο μεγαλες χαλυβουργικές εταιρείες του Ιράν που δέχτηκαν αμερικανοισραηλινή επίθεση βρίσκονται στις επαρχίες Ισφαχάν και Χουζεστάν του Ιράν και ανήκουν στην Khuzestan Steel Company και την Mobarakeh Steel Company, με τους διασώστες να αποστέλλονται αμέσως μετά τις επιθέσεις.
Η Mobarakeh Steel (MSC) με έδρα την Ισφαχάν — η οποία παρήγαγε 7,1 εκατομμύρια τόνους χάλυβα το 2025 — υπέστη ζημιές σε έναν υποσταθμό, μια γραμμή παραγωγής κράματος χάλυβα και μονάδες παραγωγής ενέργειας, σύμφωνα με επιτόπιες αναφορές.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε «Το Ισραήλ έπληξε δύο από τα μεγαλύτερα χαλυβουργεία του Ιράν, έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας και πυρηνικές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων υποδομών. Το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι ενήργησε σε συντονισμό με τις ΗΠΑ. Η επίθεση έρχεται σε αντίθεση με την παράταση της προθεσμίας για διπλωματία που έδωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Το Ιράν θα επιβάλει βαρύ τίμημα για τα ισραηλινά εγκλήματα».
Επίσης ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι «παίζουν με την φωτιά» επιτιθέμενοι στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν.
Μια ιρανική πυραυλική επίθεση αναφέρθηκε την Παρασκευή στην αεροπορική βάση Πρίγκιπα Σουλτάν στην Σαουδική Αραβία. Πολλοί Αμερικανοί στρατιωτικοί τραυματίστηκαν και ορισμένα αεροσκάφη υπέστησαν ζημιές.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, περίπου 12 στρατιωτικοί τραυματίστηκαν, δύο εκ των οποίων σοβαρά. Σύμφωνα με προκαταρκτικές πληροφορίες, μεταξύ των αεροσκαφών που υπέστησαν ζημιές συγκαταλέγονται πολλά αεροσκάφη ανεφοδιασμού και ένα αεροσκάφος διοίκησης και ελέγχου E-3 Sentry AWACS.
Η αεροπορική βάση Πρίγκιπα Σουλτάν είναι ένας σημαντικός στρατιωτικός κόμβος των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή και φιλοξενεί μια σειρά από αεροσκάφη που υποστηρίζουν επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Τα Στενά του Ορμούζ
Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν σε απάντηση στον πόλεμο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ εναντίον Ιράν εχει κάνει τους ειδικούς να προειδοποιούν για μια επικείμενη παγκόσμια ύφεση.
Την Πέμπτη, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το κοινοβούλιο της χώρας επιδιώκει να ψηφίσει νομοθεσία για την είσπραξη διοδίων για τα πλοία που διέρχονται από το σημαντικότερο πέρασμα πετρελαίου στον κόσμο.
Τα ρεπορτάζ των πρακτορείων ειδήσεων Tasnim και Fars, επικαλούμενα τον πρόεδρο της Επιτροπής Πολιτικών Υποθέσεων του κοινοβουλίου, ανέφεραν ότι έχει καταρτιστεί ένα σχέδιο νόμου που σύντομα θα οριστικοποιηθεί από την νομική ομάδα της Ισλαμικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης. «Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, το Ιράν πρέπει να εισπράττει τέλη για να διασφαλίσει την ασφάλεια των πλοίων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ», φέρεται να δήλωσε ένας αξιωματούχος.
«Αυτό είναι απολύτως φυσικό. Όπως και σε άλλους διαδρόμους, όταν τα εμπορεύματα διέρχονται από μια χώρα, καταβάλλονται δασμοί. Το Στενό του Ορμούζ είναι επίσης ένας διάδρομος. Διασφαλίζουμε την ασφάλειά του και είναι φυσικό τα πλοία και τα δεξαμενόπλοια να μας πληρώνουν δασμούς», πρόσθεσε.
Αλλά ακόμη και χωρίς αυτό το εγχώριο νομικό πλαίσιο, το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) έχει ήδη επιβάλει ένα «σύστημα διοδίων για τον έλεγχο της κυκλοφορίας των πλοίων μέσω του στενού», ανέφερε την Τετάρτη ναυτιλιακό μμε.
Το Ιράν κατά την διάρκεια του πολέμου Ηνωμένων Πολιτειών- Ισραήλ κατά του Ιράν, είχε δηλώσει ότι το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό σε όλους αλλά όχι για τα πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους, χαρακτηρίζοντάς τα ως «εχθρικά».
Η κίνηση αυτή έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι - μια αύξηση περίπου 40% από πριν από τον πόλεμο - αναγκάζοντας τις χώρες, ιδίως στην Ασία, να περιορίσουν τα καύσιμα και να μειώσουν την βιομηχανική παραγωγή.
Ο Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, δήλωσε ότι σχεδόν 2.000 πλοία περιμένουν και στις δύο πλευρές του στενού για να το διασχίσουν.
Πηγές που είναι εξοικειωμένες με το νέο σύστημα δήλωσαν ότι για να περάσουν από το στενό, οι χειριστές σκαφών πρέπει πρώτα να επικοινωνήσουν με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) και να υποβάλουν όλες τις λεπτομέρειες του σκάφους.
Εάν το σκάφος περάσει τον έλεγχο, τότε οι IRGC εκδίδουν έναν κωδικό άδειας και οδηγίες για την διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει το σκάφος για να περάσει από το στενό.
Εάν τα πλοία δεν περάσουν τον έλεγχο του ναυτικού του IRGC, δεν τους επιτρέπεται να περάσουν από την πλωτή οδό.
Την Τρίτη, ο Alireza Tangsiri, διοικητής του ναυτικού των IRGC, δήλωσε ότι ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με το όνομα Selen είχε επιστραφεί λόγω «μη συμμόρφωσης με τα νομικά πρωτόκολλα και έλλειψης άδειας» για να περάσει από το Στενό του Ορμούζ.
«Η διέλευση οποιουδήποτε σκάφους από αυτήν την πλωτή οδό απαιτεί πλήρη συντονισμό με την ναυτιλιακή αρχή του Ιράν», είπε.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS ότι η Τεχεράνη έχει «προσεγγιστεί από ορισμένες χώρες» ζητώντας ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους «και αυτό εναπόκειται στον στρατό μας να αποφασίσει».
Σύμφωνα με διεθνή μμε το Ιράν επιτρέπει την διέλευση σε πλοία που θεωρεί "ουδέτερα" ή φιλικά. Εκτός από τα ιρανικά πλοία, το μεγαλύτερο μέρος των πλοίων που έχουν περάσει συνδέονται με το Πακιστάν, την Κίνα και την Ινδία.
Στις 24 Μαρτίου 2026, το Ιράν απέστειλε εγκύκλιο στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και τον ΟΗΕ, προειδοποιώντας ότι πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ (τα οποία αποκάλεσε «επιτιθέμενα μέρη») δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για «αθώα» ή μη εχθρική διέλευση από τα ιρανικά ύδατα.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν στις 27/3 ότι ανάγκασαν τρία πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να κάνουν αναστροφή στο Στενό του Ορμούζ, και προειδοποίησαν ότι απαγορεύεται η διέλευση πλοίων που προέρχονται ή κατευθύνονται προς λιμάνια «συμμάχων και υποστηρικτών των ισραηλινοαμερικανών εχθρών».
«Το πέρασμα οποιουδήποτε πλοίου προέρχεται ή κατευθύνεται προς λιμάνια που ανήκουν στους συμμάχους και στους υποστηρικτές των αμερικανοσιωνιστών απαγορεύεται», αναφέρουν στον ιστότοπό τους Sepah News οι Φρουροί της Επανάστασης.
Ο ΙΜΟ δήλωσε στις 25/3 ότι σχετικό ανακοινωθέν εκδόθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν με αίτημα να κυκλοφορήσει από τον ΙΜΟ.
«Μη εχθρικά πλοία μπορούν -υπό την προϋπόθεση ότι δεν συμμετέχουν ούτε υποστηρίζουν πράξεις επιθετικότητας κατά του Ιράν -και συμμορφώνονται πλήρως με τους δηλωμένους κανονισμούς ασφάλειας και προστασίας - να επωφελούνται από την ασφαλή διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ σε συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές», αναφέρει το ανακοινωθέν.
Ανέφερε ότι η ευθύνη για «οποιαδήποτε διαταραχή, ανασφάλεια ή κλιμάκωση των κινδύνων σε αυτήν την κρίσιμη πλωτή οδό» βαρύνει τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, τα οποία κατηγόρησε ότι διεξάγουν έναν «παράνομο και αποσταθεροποιητικό πόλεμο εναντίον του Ιράν».
Επίσης ο Αλί Μουσαβί, εκπρόσωπος του Ιράν στον Διεθνή Ναυτιλιακό οργανισμό του ΟΗΕ δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά για την ναυσιπλοΐα, με εξαίρεση τα πλοία που συνδέονται με τους «εχθρούς του Ιράν». Πρόσθεσε ότι η διέλευση είναι εφικτή μέσω συντονισμού με την Τεχεράνη για διευθετήσεις ασφαλείας.
Το Ιράν θα επιτρέψει σε ταϊλανδέζικα πετρελαιοφόρα πλοία να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ
Ο πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης, Ανουτίν Τσαρνβιρακούλ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι κατέληξε σε συμφωνία με την Τεχεράνη για να επιτρέψει σε ταϊλανδέζικα πετρελαιοφόρα πλοία να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.
Ο Ανουτίν δήλωσε ότι η εξέλιξη αυτή θα μετριάσει τις ανησυχίες σχετικά με τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ταϊλάνδης, καθώς η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από την Μέση Ανατολή.

























